Илмат ба амал чу ёр гардад…

Аспирантони Донишкада Бобоев Хуршед ва Абдуллоев Илҳом ки дар Донишгоҳи Давлатии Урали Ҷанубӣ таҳсил менамоянд, дар шаҳри Қазони Федератсияи Россия дар конференсияи илмӣ таҳти  унвони “Энергетикаи оянда” бо мувафақият баромад намуданд. Дар китоби ба конференсия бахшидашуда мақолаҳои онҳо ҷой дода шудаанд. Ҳамчунин мақолаи аспиранти Донишкада Давлатов Аъзамҷон, ки дар асоси таҳқиқоти илмӣ навишта шудааст, дар журнали илмии бонуфузи ҷаҳонӣ – Scopus ҷой дода шудааст, ки боиси сарфарозии мост.

Дастовард

Аспирантони Донишкада, Аминов Дилшод ва Қосимов Бахтиёр, ки дар шаҳри Челябински Федератсияи Россия таҳсил ва таҳқиқоти илмӣ доранд, дар мавзуи “Энергетикаи хурд-дастовардҳои бузург” дар шаҳри Москва баромад намуда сазовори ҷоизаи байналмилалӣ гардиданд.

Базаи моддиву техникии Донишкада мустаҳкам мегардад.


Бо мақсади мустаҳкам намудани базаи моддиву техникии Донишкада ва баланд бардоштани сатҳу сифати таълим, роҳбарияти Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон таҷҳизотҳои муосири техникиро дастраст намуд, ки инҳо нивелир 6 дона, теодолит 1 дона, тарозуи лазерӣ 4 дона, ларзонандаи электрикӣ 2 дона, дастгоҳи ченкунандаи тобоварӣ ба фишор (Аппарат Крот) 1 дона, бетономехтакунак 1 дона, масофасанҷи электронӣ 2 дона мебошанд.
Дар раванди таълим истифодаи ин қабил асбобҳо имкон медиҳад, ки донишҷӯён аз тарзу усулҳои истифодабарии техникаи муосир бархурдор шаванд ва онро минъбад дар амал ҷорӣ намоянд.

Ҳунар ганҷест бе баҳо


       Ҳар  миллатро аз рўи забон, расму оин ва ҳунарҳояшон мешиносанд ва этироф мекунанд, ки дар маҷмўъ ин як ҷузъи фарҳанги ҳамон миллат аст.  Ҳанӯз аз замонҳои хеле дур бо тақозои замон ва пайдоиши эҳтиёҷот ба ин ё он талаботи  пешбурди  ҳаёт,  вобаста ба ақлу маҳорат,   баҳри эљоди олоту   асбоб ё худ рангинтару гуворо гаштани зиндагии хеш,  мардумон талош намудаанд.   Барои равшанӣ андохтан ба гуфтаҳои боло,  аз гандум орд тайёр намудан аз пашм нах, аз нах матоъ аз шир равған аз гил зарф аз чуб асбобҳои зарурӣ ва бисёр бисёр дигар эњҳиёҷоти зиндагӣ зарурат ба миён овардааст,  эҷоди ҳунарҳои халқиятҳоро. Пайдо шудани асбобу олотҳо дар ҳамон давру замон комёбии бузурги техникаи пешбурди зиндагӣ ба шумор мерафт. Ва ҳамин аст қадамҳои аввалин ҷиҳати  пешравии зиндагӣ, пайдоиши ҳунарҳо  ва рангин гаштани ҳаёт.   Гузашта аз ин ҳунарҳое, ки  тавллид шудаанд, барои қисмате   касби бобогию аҷдодӣ шуда, наслҳои ояндаашон низ ин касбро идома медиҳанд. Ана ҳамин ҳунар  ё касб  инъикосгари  ақлу заковат, хирад  ва  фарҳанги  волои  мардумон  аст.   Ва хуб ҳам гуфта шудааст, ки фарҳанг ҳастии миллат аст. Бояд қайд намоям, ки мардуми тоҷик аз азал хирадманду ҳунарманд буданд, ҳастанд ва хоҳад монд. Чунки дар пешрафти  ҳама  ҷабҳаҳо бо хираду ихтирооту ҳунари  худ  дар ҷаҳон ном бароварда номбардор гаштаанд.  Миллати тоҷик  соҳиби сунатҳои бостонӣ ва фарҳагӣ буда, дар пешрафти фарҳанги ҷаҳонӣ нақши муайяни хешро гузоштааст. Мардуми хирадманди тоҷик нобиғаҳое доштанд, ки дар пешрафти илму маърифат ва фарҳанги муосир заминаи мусоид фароҳам оварда, саҳми сазоворе гузоштаанд, ки имрӯз боиси ифтихору шарафмандии миллати тоҷиканд. Дар ҳама давру замон   мардуми ҳунарманд, барои худ зиндагии шоистаро таъмин  намуда, ба дигарон  нафъ оварда, муаррифгари  аҷдоди худ гаштааст.   Тарафи  дигари  мусбии касбу ҳунар ин аст, ки дар байни мардум  соҳиби эҳтироми хоса буда,  ба қавле “илму ҳунар доӣї болу пар дорӣ”.  Хушбахтона имрӯз бо шарофати соҳибистиқлолии кишвар ва роҳбари  хирадманду некбину халқпарвар,  ҳунарҳои мардумии мо дубора эҳё ва рушд ёфта истодаанд. Ҳамасола Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат,  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар паёмҳои худ бо назардошти беҳтару хубтар гаштани сатҳи зиндагии мардум пешниҳодҳои судманд  менамоянд.  22-юми декабри соли  2018, Асосгузори сулҳу ваҳдати  миллӣ, Пешвои миллат  дар паёми навбатиашон, соли 2018-ро, “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”   эълон намуданд ва ин иқдом натиҷаҳои хело назаррас дод. Маҳз ҳамин иқдоми сарвари давлат буд, ки ҳунари хело қадимаи  халқи тоҷик  “Чакан” дар рӯйхати  созмони бонуфузи байналмилалӣ ба Феҳрести мероси фарҳангии ғайримоддии башарият шомил  гардид.  Имсол низ дар паёми  хеш пешниҳоди  навбатӣ,  ки ҷолиби дастгирию ифтихори мо тоҷикон аст, ин эълон гардидани солҳои 2019-2021, ҳамчун “Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” мебошад.   Ин иқдом   миллати тоҷику тоҷикистониён, бахусус  ҳунармандонро, ки як қишри муаррифгари фарҳангу миллати мо  дар арсаи байналмилалӣ маҳсуб меёбанд,  дубора бениҳоят руҳбаланд хоҳад намуд. Бе ягон муҳобот итминони комил дорам, ки солҳои 2019 ва 2021, баҳри муаррифии ҳунарҳои мардумӣ боз ҳам имкониятҳои фаррохтар фароҳам хоҳад овард. Дар ҳақиқат ҳунар ганҷест бебаҳо ва ҳунарманд шахсест азизу мӯтабар. Имрӯз шукургузорем, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташаббуси бевоситаи  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ  Раҳмон, барои  рушду пешрафти ҳунарҳои мардумиамон имкониятҳои васеъро муҳайё  намуда,  ҳамаҷониба    дастгирӣ намуда истодаанд.
Бинед, ки Тоҷикистони азизи мо бо як сурати тез ба суи мувафақиятҳо дастовардҳои дар иртибот бо ҷаҳон пеш рафта истодааст. Албата пӯшида нест, ки як давра ҳунарҳои  мардумиамон дар гӯшаи карахтӣ қарор гирифта, мардум як дараҷа  ба оинҳои дигар халқиятҳо ру оварда буданд. Ҳоло бошад дар Тоҷикистони азиз як шароите фароҳам оварда  шудааст, ки мо метавонем ҳунарҳои мардумии хешро дар омехтагӣ бо ҳунарҳои  дигар халқиятҳо сайқал дода ба тарзи замонавӣ ба ҷаҳониён пешкаш намоем. Худ қазоват кунед, ки чакан ё худ гулдӯзии тоҷикӣ, ки асосан  дар гирду атрофи  минтақаи Кӯлоб паҳн гардида буд, бо гуфтаи муаррихон таърихи пайдоиши ин ҳунари мардумӣ ба асри 2-и пеш аз мелод рост меояд. Моро лозим аст, ки ҷавобан ба ӯамхориҳои ҳамаҷонибаи Сарвари  халқпарварамон,  ҳунарҳои  миллӣ, расму оин ва хиради азалии хешро  боз ҳам сайқал дода ба насли наврасу   ҷавон, ки идомадиҳандаи  кору  пайкори хешанду  муаррифгари  фарҳангӣ  хеш, омӯзонем  ва ҳифзу эҳтиром  намоем.  Тарбияи ҷавонон дар руҳияи ҳисси баланди миллӣ,  ватандӯстиву  ватанпарварӣ, омӯхтани илму ҳунарҳои муосир омилест, ки аз шомил шудан ба равияҳои бегонапарастӣ, эмин нигоҳ медорад ва нисбати ин масъалаи доғи рӯз касе набояд  бетараф бошад.  Дар фарҷом  аз   гуфтаҳои  бузургони худ  ёдрас мешавам:
Айб аст, ки дар ҳунар накӯшӣ,
Сад айб ба як ҳунар напӯшӣ.

Имтиҳонҳои нимсолаи аввали соли хониши 2018-2019 тариқи Маркази тестии Донишкада дар арафаи анҷомёбӣ қарор доранд.

Дар Маркази тестии Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон раванди имтиҳонҳои нимсолаи аввали соли хониши 2018-2019   дар арафаи анҷомёбӣ қарор дорад. Синфхонаҳои Маркази тестӣ бо таҷҳизоти зарурии компютерӣ ва воситаҳои техникии назорату мушоҳидавӣ таъмин карда шудаанд.